Prof. dr Branislav Jeremić „Radijaciona onkologija karcinoma pluća“, 26. decembra u 13 sati

U ciklusu predstavljanja nacitiranijih naučnika Univerziteta u Kragujevcu, Centar za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu organizuje predavanje prof. dr Branislava Jeremića, saradnika Fakulteta medicinskih nauka i Istraživačko-razvojnog centra za bioinženjering, Kragujevac.

Apstrakt:

Radijaciona onkologija je klinička specijalnost posvećena terapiji pacijenata sa malignim tumorima (i retko, nemalignim oboljenjima) putem jonizujućih zračenja, samih ili u kombijaciji sa drugim terapijskim modalitetima, kao i  izučavanju fizičke i biološke baze radioterapije i edukaciji u tom polju. Za razliku od nje, Radioterapija je terapijski pristup koji koristi jonizujuća zračenja. Nakon pronalaska x-zraka 1895. god. Radioterapija je prošla dug put od korišćenja ortovoltažnih aparata do savremenih linearnih akceleratora koji su u stanju da obezbede zračenje visokim dozama, precizno datih na tumor i uz zaštitu okolnih zdravih tkiva u blizini tumora. Napreci u kompjuterskoj tehnologiji  u pogledu brzine, pohranjivanja podataka i dramatično smanjenje veličine samog kompjutera su omogućili brzu kalkulaciju kompleksnih algoritama u pogledu planiranja i sprovođenja radioterapija. To je dovelo do razvoja kompleksnih terapijskih mašina potpuno kontrolisanih i automatizovanih, kao i kreiranju i sprovođenju visoko kompleksnih radioterapijskih planova zračenja.

Pored tehnoloških napredaka u radioterapiji, radiobiologija je značajno doprinela našim saznanjima o efektima zračenja na živi organizam. I dok nam je prošli vek podario saznanja o dejstvu kiseonika, specifičnostima frakcionisanja doze zračenja i važnosti “4R” (reoksigenacija, redistribucija, repopulacija, reper), poslednjih par decenija donelo je dosta obećavajućih podataka iz oblasti molekularne radijacione onkologije.

Danas su u terapiji karcinoma pluća i upotrebi trodimenzionalna (3D) radioterapija, radioterapija modularanog intenziteta (IMRT), slikom-navođena radioterapija (IGRT) i adaptivna radioterapija (ART), a takodje je moguće sprovesti i 4D radioterapiju kada se uzme u obzir vremenski faktor i doda  3D radioterapiji. Metoda koja je u poslednje 2 decenije značajno poboljšala rezultate u ranim stadijumima nonmikrocelularnog karcinoma pluća je stereotaksiča radioterapija. Navedene metode se koriste kako u radikalnom tako i palijativnom tretmanu, bilo samostalno, bilo u kombijaciji sa, uglavnom, sistemskom terapijom (hemioterapija, targetirana terapija, imunoterapija).

Navedeni terapijski metodi i pristupi su kontinuirano ispitivani u mnogobrojnim kliničkim studijama. Njihovi rezultati, zajedno sa onima postojećih meta analiza (kombinovanje rezultata više studija)  i sistematskih revizija literature,  omogućuju nam da sprovedemo onkologiju baziranu na dokazima (evidence based oncology) kao najbolji mogući pristip koji je baziran na podacima najvišeg nivoa iz literature,  uzimajući u obzir i personalnu ekspertizu onkologa, kao i želje  pacijenta. Ovakav pristup nam omogućuje da kontinuirano pospešujemo naše rezultate u tretmanu karcinoma pluća, bolesti koja je globalno druga po incidenci, ali prva po mortalitetu, dok su u Srbiji oni prvi i po incidenci i  po mortalitetu.

Dr  sci. Med.  Branislav Jeremić, rođen je u Kragujevcu 1958.god. gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Medicinski fakultet u Beogradu je završio je  1982, a specijalizaciju iz Radiologije/Radijacione onkologije 1987.  Doktorsku tezu na Medicinskom fakultetu u Kragujevcu odbranio je 1992.  Na istom fakultetu je biran u sva naučna zvanja, od asistenta pripravnika do redovnog profesora.

U svom kliničkom i istraživačkom radu se fokusirao na problematiku malignih tumora pluća, mozga, i regije glave i vrata, koristeći upotrebu hiperefrakcionisane radioterapije sa ili bez konkurentne hemioterapije. U palijaciji koštanih metastaza je koristio jednu frakciju zračenja u palijaciji bola datu jednom ili više puta. Bio je deo istraživačkog tima na klinikama u Tubingenu (radioterapija moduliranog intenziteta-IMRT, stereotaksična radiohirurgija -SRS) i Minhenu (stereotaksična radioterapija pluća-SBRT i planiranje zračne terapije tumora mozga putem PET-CT-a), zaduženog za uvođenje ovih metoda u svakodnevnu kliničku praksu.

Usavršavao se u Londonu (Royal Marsden Hospital i St. Bartholomew’s Hospital) i Njujorku (Memorial Sloan Kettering Cancer Center). Bio je profesor na Univerzitetu u Montrealu i profesor i direktor Onkologije na Univerzitetu Stelenboš u Kejptaunu. Bio je generalni direktor High Technology Medical Center u Tbilisiju i direktor Cancer Research, Education and Development u Research Institute of Clinical Medicine u Tbilisiju, Gruzija.

Dobitnik je više nagrada profesionalnih društava i više međunarodnih istraživačkih stipendija (Međunarodna unija za borbu protiv raka - UICC, Japansko društvo za promociju nauke - JSPS fondacija Alexander von Humboldt), kao i posebne nagrade fondacije Aleksandra fon  Humbolta (Friedrich Wilhelm Bessel Award) za izuzetna dostignuća i doprinos u oblasti međunarodnih istraživanja.

U vodećim svetskim časopisima je objavio 195 radova in extenso, 14 editorijala i 36 pisama uredništvu. Objavio je više poglavlja u knjigama inostranih autora. Ko-autor je prve objavljene knjige o radioterapiji meningeoma omotača optičkog nerva (2008.g.). Autor je knjige Advances in Radiation Oncology of Lung Cancer (izdanja 2005., 2011. i 2023.) U poslednjih 20 godina je održao više od 130 predavanja na inostranim kongresima i simpozijumima i bio gostujući professor na vodećim univerzitetima i klinikama (Harvard, Mejo Klinika, Tomas Džeferson, Henri Ford). Član uređivačkog odbora i recenzent je u više inostranih časopisa. Počasni je član više profesionalnih udruženja i ko-predsednik inostranih simpozijuma i kongresa. Član je Akademije Nauka Južne Afrike (ASSAf) od 2013.g.

U periodu rada u Ujedinjenim Nacijama (UN) zaduženom za nuklearne tehnologije, Međunarodnoj Agenciji za Atomsku Energiju - IAEA (2004 – 2009), bio je zadužen za transfer tehnologije u Istočnoj Evropi, Africi i Jugoistočnoj Aziji. Kao deo osoblja IAEA, dobio je Nobelovu nagradu za mir 2005.g. a na bazi koje je organizovao kontinentalni (Afrički) sastanak iz oblasti prevencije, rane dijagnostike i terapije karcinoma, održanog u Kejptaunu, decembra 2006, a uz učešće medicinskog i političkog  establišmenta afričkih zemalja.